Uluslararası İlişkiler

Avrupa Kredi Transfer Sistemi

Avrupa Kredi Transfer Sistemi- AKTS /European Credit Transfer System- ECTS

Avrupa Birliği(AB) şemsiyesi altında ortak değerler çerçevesinde bütünleşmek isteyen Avrupa ülkelerinin uygulamaya koymuş olduğu Avrupa Birliği Programları'nın amacı, ülkeler arasındaki işbirliğini her alanda geliştirmektedir. Bu programların uygulanması, sosyo-ekonomik, kültürel ve bilimsel alanlarda ülkelere büyük katkıda bulunmaktadır.

AB eğitim programlarından SOCRATES, eğitime Avrupa boyutunu getirmeyi ve katılımcı ülkeler arasındaki işbirliğini güçlendirerek eğitim kalitesini artırmayı amaçlamıştır. SOCRATES'in eylem planları arasında ve daha sonra da Hayatboyu Öğrenme Programı içerisinde değerlendirilen ve yükseköğrenime tahsis edilen ERASMUS programının başlamasıyla, öğrencilerin yurtdışında görmüş oldukları eğitimlerinin tanınması, hem kendileri hem de ülkelerindeki yükseköğretim kurumları için sorun haline gelmiştir.

Öğrenci hareketliliğini kolaylaştırmak ve öğrencilerin yurtdışında gördükleri eğitimlerinin kendi ülkelerinde tanınmasını garanti altına almak için Avrupa Kredi Transfer Sistemi (ECTS) geliştirilmiştir. ECTS, kurumlar arasında köprü görevi yaparak geçişi sağlamakta ve öğrencilere geniş seçenekler sunmaktadır. Sistem, başarı ve öğrenme düzeyleri için ortak bir platform oluşturarak kurumların başarıyı değerlendirmelerini kolaylaştırmaktadır. Böylece ulusal yükseköğretimin uluslararası düzeyde yorumu kolaylaşmaktadır.

Avrupa Kredi Transfer Sistemi temelde, öğrencilerin yabancı üniversitelerde almış oldukları eğitimlerin, kendi ülkelerindeki yükseköğretim kurumları tarafından tanınması ile ilgili sorunlara çözüm getirmek üzere geliştirilmiştir.

ECTS bir akademik denklik sistemidir ve temel amacı, farklı ülkelerin eğitim kurumlarında öğrenim gören değişim öğrencilerinin aldığı derslerin sonuçlarının olabildiğince adil bir biçimde ilgili kurumlarca karşılıklı olarak tanınmasını sağlamaktır.

ECTS çerçevesinde yurtdışında öğrenim gören öğrenciler sadece bir süre için değil, istedikleri takdirde programlarını tamamlayana kadar gitmiş oldukları yükseköğretim kurumunda kalabilirler. Ayrıca, dileyen öğrenciler, üçüncü bir yükseköğretim kurumuna da yatay geçiş yapabilirler. Bu tür taleplerin kabul edilip edilmemesi, diploma alma veya yatay geçiş koşullarının belirlenmesi, misafir öğrencinin başarısı, ilgili yükseköğretim kurumlarının yetkisindedir.

Kurumlar, mevcut ders yapılarında ve değerlendirme yöntemlerinde herhangi bir değişiklik yapmaksızın, kendi öğrencileri tarafından alınan derslerin ve sınavların tümünü misafir öğrenciler için de uygularlar.

ECTS çerçevesinde yurtdışında öğrenim yapmaya karar veren bir öğrencinin yapacağı ilk iş, kendi takip ettiği programa sahip yükseköğretim kurumlarını belirlemektir. 
Bu amaçla, ECTS’ye katılan kurumların hazırladığı ve gerek kurum, gerekse ders müfredatının yapısı ile derslerin içerikleri hakkında bilgi veren Kılavuz’dan (information package) yararlanılır.

Gidilecek kurum belirlendikten sonra öğrenci tarafından başvuru formu doldurulur (application form) ve akademik tanımanın garanti altına alınması amacıyla öğrenci ile öğrencinin kendi kurumu ve yurtdışında öğrenim göreceği kurum arasında üçlü anlaşma yapılır (learning agreement).

Ülkeler arasındaki gerek eğitim, gerekse notlandırma sistemlerindeki farklılıklar nedeniyle, öğrencilerin ders yüklerinin belirlenmesinde ve aldığı notların transferinde bir çeşit “ortak dil” kullanılması zorunludur.

Bu amaçla her ders için ECTS kredisi (ECTS credit) belirlenir, alınan notlar ise ECTS notlandırma sistemi (ECTS grading scale) yardımıyla harf notuna dönüştürülür.

ECTS;

· Öğretmeden çok, öğrencinin öğrenme zamanına dayalı,

· Öğretim üyesinin girdilerine değil istenilen öğrenim çıktılarına dayalı,

· Girdi temelli olmaktan çok çıktı temelli bir yapı sergilemektedir.

ECTS’nin Faydaları

· Eğitim planlarının şeffaflaşması

· Akademisyenlere akademik tanıma kararlarını verme kolaylığı

· Yükseköğretim kurumlarına, misafir öğrencilerin akademik başarılarıyla ilgili tüm konularda karar verme yetkisi

· Kurumlar arasında hemen hemen aynı değerlendirme ölçütlerinin kullanılması

ECTS, Bologna Süreci kavramlarından ise 5 temel unsuru sağlar.

· Hareketlilik

· Kalite

· Karşılaştırılabilirlik

· Şeffaflık

· İyileştirme

ECTS;

1- Yurdışında yapılan eğitim sonucunda alınan kredilerin ve derecelerin tanınmasına,

2- Öğrencilerin yurtdışında sadece bir süre değil, istedikleri takdirde, gitmiş oldukları yükseköğretim kurumunda programlarını tamamlayana kadar kalmalarına,

olanak sağlamaktadır.

Kurumlar açısından ise;

1- Ders programları ve ders içerikleri hakkında ayrıntılı bilgi vermektedir.

2- Akademik tanıma konusunda akademisyenlere yardımcı olmaktadır.

3-Ders programlarının yapısı, öğrencilerin ders yükü ve öğrenim sonundaki kazanılmalarını yeniden gözden geçirilmesine yardımcı olmaktadır.

Bu çerçevede ECTS kredisi;

Öğrencinin her bir ders için veya bir öğretim programı için ne kadar emek harcadığını(zaman) ifade eder ve bu emek/zaman, ECTS kredisi şeklinde gösterilir.

Hedeflenen öğrenme çıktılarına ulaşabilmek amacıyla her bir dersin tamamlanması için gerekli öğrenci iş yükünü gösteren sayısal değerdir.

Öğrencinin harcadığı zamana/emeğe öğrencinin iş yükü denir ve bu yük ortalama bir öğrenci göz önüne alınarak dersin öğretim elemanı tarafından hesaplanır. Hesaplamaya öğrenci görüşlerinin de katılması, uygulamanın kalite güvencesini ve kabul edilebilirliğini arttırmaktadır

· ECTS, Bir dönem için 30 kredi ve toplamda ise 60 kredi olacak şekilde düzenlenmiştir.

· 1 ECTS kredisi 25-30 saatlik iş yüküne karşılık gelmektedir.

· Böylece yıllık iş yükü 1500-1800 saattir.

· Bir dönemlik iş yükü ise 750-900 saate karşılık gelmektedir.

Böylece örneğin bir dönemde öğrenci açısından herhangi bir program dahilinde aldığı bütün derslere karşılık gelen iş yükü, yani harcayacağı zaman 750 ile 900 saat arasındadır.

ECTS-Ders İlişkisi

ECTS kredisi dersin düzeyini belirtmez ve dersin zorluk derecesi ile ECTS kredi miktarı arasında bir ilişki yoktur.

ECTS kredisi sadece ders saatine bağımlı değildir, dersin oluşturduğu bütün iş yükünü içine almaktadır.

Böylece ders saatleri ECTS’nin yalnızca bir bölümünü oluşturmaktadır. Dersle ilgili sınavlar dahil bütün aktiviteler ECTS içinde değerlendirilmelidir.

İş yükü, programın öğrenme çıktılarına göre ulaşılmak istenen amaçlara göre hazırlanmalıdır.

Bu duruma göre iş yükü hangi etkenler çerçevesinde şekillenmektedir? Aşağıdaki sorular sorulmalı ve cevaplarına göre iş yükü tahmini yapılmalıdır:

· Bu öğrenme çıktılarını kazandırabilmek için tahmin edilen çalışma süresi ne kadardır?

· Hedeflenen öğrenme çıktıları nelerdir, neler kazandırılması düşünülüyor?

· Kullanılan öğrenme ve öğretme yöntemleri nelerdir?

· Öğrenme çıktıları nasıl ölçüp değerlendiriliyor?

· Öğrencinin yeteneği ve çabası ne düzeydedir?

· Öğrenim süresi ne kadardır?

Üst çerçeve olarak, Avrupa Yükseköğretim Alanı için Yeterlilikler Çerçevesi(QF-EHEA) kapsamında Türkiye Yükseköğretim Yeterlikler Çerçevesi(TYYÇ)’de düzeyler şöyle belirlenmiştir.

Önlisans- kısa düzey: 2 yıl, 120 ECTS

Lisans- 1.düzey: 4 yıl: 240 ECTS

Yüksek Lisans- 2.düzey: 1,5-2 yıl, 90-120 ECTS

Doktora- 3.düzey: 3-4 yıl: 180-240 ECTS

ECTS-Ders

ECTS-Ders

· Zorunlu ve seçmeli derslerin tümüne ECTS kredisi verilmelidir. Yerel sistemde kredisiz görülen dersler de buna dâhildir.

· Tez, proje çalışması ve staj çalışmalarına da ECTS kredisi verilmelidir.

· Dersin iş yükünü belirlemek ve ona ECTS kredisi vermek akademisyenlerin sorumluluğundadır. Bu nedenle, 4. sınıfta okutulan bir dersin, 2. sınıfta okutulan bir derse göre otomatik olarak daha fazla ECTS kredisine sahip olması sözkonusu değildir.

· ECTS kredileri her zaman resmi akademik takvim göz önüne alınarak verilmelidir.

· Programlarda seçmeli dersler tek tek isimleriyle dönemler içine yerleştirilmemeli, seçmeli havuzlarında gösterilmelidir.

· Bir yarıyıldaki derslerin toplam AKTS kredisi mutlaka 30 ve bir yılda verilen derslerin toplam AKTS kredisi mutlaka 60 olmalıdır.

Tavsiyeler

· Üniversitede okutulan zorunlu ve seçmeli ortak derslere aynı ECTS kredisinin verilmesi(Türkçe, İngilizce…),

· Bölüme ait seçmeli derslerin hepsine aynı ECTS kredisinin verilmesi,

· Bölümlerin ve fakültelerin birbirine verdiği derslere aynı ECTS kredisinin verilmesi,

· Aynı içerikteki derslere, kodu ve adı farklı olsa bile aynı ECTS kredisinin verilmesi,

· Bitirme çalışmalarına verilen kredilerin, bölümlerin kendileri tarafından belirlenmesi,

· Bir dersin ECTS kredisinin yerel kredinin altında olmaması,

· Uygulamanın kalite güvencesi ve kabul edilebilirliğini arttıracağından, iş yükünün hesaplanmasında uygulamaya öğrenci görüşlerinin katılması,

· Verilen kredilerin buçuklu olmaması ve tam sayı olarak ifade edilmesi.

Diğer yandan, ECTS’ye katılan her yükseköğretim kurumu, kurum koordinatörü ile ECTS’yi uygulayan her bölüm için bir bölüm koordinatörü belirler. Koordinatörler, ECTS’nin akademik ve idari işlerini yürütmenin yanı sıra, ECTS’ye katılmak isteyen öğrencilere danışmanlık yapmalıdırlar.

Koordinatörler, kurumlarına yurtdışından gelen öğrencilerin sorunsuz bir şekilde entegrasyonunu sağlamanın yanı sıra, yurtdışına giden öğrencilerin gösterdikleri performansı sürekli izlemek amacıyla kendileriyle düzenli bağlantı kurmalıdırlar.

ECTS Notlandırma Sistemi

Notların yorumlanması bir dersten diğerine veya bir yükseköğretim kurumundan ötekine göre değişmese de, ülkeden ülkeye önemli farklılıklar göstermektedir

Notların transferinde meydana gelen yanlışlıklar, öğrenimlerinin bir kısmını yurtdışında yapan öğrenciler için ciddi sonuçlar doğurabilmektedir.

ECTS Notu

Bu Notu Alan   Öğrencilerin Tahmini Yüzdesi

Tanım

A

10

MÜKEMMEL

B

25

ÇOK İYİ

C

30

İYİ

D

25

ORTA

E

10

GEÇER

FX

-

BAŞARISIZ

F

-

BAŞARISIZ

Başarısız öğrencilere “FX” veya “F” notu verilir. “FX” notu, başarısız olan ancak, biraz daha çalışmayla “E” notu alabilecek öğrencilere verilir. Böyle bir ayırım, başarılı olamayan bazı öğrencilerin daha sonra alacakları dersleri belirlemede yardımcı olmaktadır. Ancak, başarısız öğrenciler arasındaki farkı belirlemede güçlük çeken kurumlar, “FX” notunu hiç gündeme getirmeden sadece “F” notunu kullanmaktadır.

ECTS notlandırma sisteminin ana amacı, öğrencinin performansı hakkında yükseköğretim kurumlarına ek bilgi vererek şeffaflığı sağlamaktır.

Ancak, yükseköğretim kurumlarının kendi notlandırma sistemlerine müdahale kesinlikle söz konusu değildir.

Yükseköğretim kurumları, ECTS notlandırma sistemini ne şekilde uygulayacaklarına kendileri karar vermektedir.

Kurum, öncelikle öğrencilerin almış olduğu notların dağılımını inceler. ECTS notlandırma sistemindeki 10-25-30-25-10 modelini elde edebilmek için, başarılı öğrenci toplamının ilk % 10’una, % 35’ine, % 65’ine ve % 90’ına girenlerin aldıkları notlara göre ECTS notlarının sınırları belirlenir.

Başarılı öğrenci toplamının ilk % 10’una giren öğrencilere her zaman otomatik olarak “A” notu vermek söz konusu değildir.

“A” notu “mükemmel”in karşılığı olduğu için, bu tanım kurumlar arasında farklılıklar gösterebilir.

Örneğin, öğrencilerin sadece % 8’ini “First Class Honours” derecesiyle mezun eden bir İngiliz kurumu, “A” notunu ilk % 8’e giren öğrencilere verebilir.

Halbuki, öğrencilerinin % 14’ü “30 con lode” olan bir İtalyan kurumunun, ilk % 14’e giren öğrencileri ilk % 10’luk dilimdeki öğrencilerden ayırması anlamsızdır.

Diğer taraftan, bir İspanyol kurumu tarafından “Matricula de Honor”derecesiyle ödüllendirilen öğrenci sayısı, toplam öğrenci sayısının % 5’inden daha azdır ve bu durumda “mükemmel” tanımı çok az sayıdaki öğrenci için geçerlidir.